Lastik etiketi motorlu araç lastikleri için bir sınıflandırmadır. Lastik üreticileri 2012 Kasım’dan itibaren lastiğin yakıt tüketimini, ıslakta yol tutuşunu ve ses sınıflandırmasını belirten bir etiket kullanmak zorundadırlar.
Bu bilginin teknik promosyonel malzemelere dahil edilmesi zorunludur. Lastik etiketi en iyi (Yeşil Kategori “A”) en kötü performans (Kırmızı Kategori : Binek “G”ve Ağır Vasıta “F”) aralığında sınıflandırılacaktır.
2020 yılına kadar enerji tüketimini 20% azaltmak için ürünlerin, binaların ve hizmetlerin enerji performansını geliştirmek için tasarlanmış olan bu Enerji Verimliliği Hareket Planı, 2008 yılında AB Komisyonu’nun bir önergesinin sonucu olarak başlamıştır.
(Kaynak: Avrupa Komisyonu)
EK BİLGİ İÇİN:
Avrupa Enerji Komisyonu >
WIKIPEDIA >
Tüm lastik sektörü gibi lastik etiketi uygulamasını tanıtmaktan memnuniyet duyan Pirelli, son kullanıcılara lastik seçerken önemli bilgiler edinmelerine yardımcı olacak bir enstruman olarak sunmaktadır. Bu etiketler geniş bir bilgi yelpazesi sunan sektörel dergilerin testlerinin yerini alamaz. Lastik performansı dürüst, bağımsız ve güvenilir bir şekilde değerlendirilmelidir. Lastiğin sadece dönme direnci, ıslakta frenleme, ve gürültü değerleri ile değerlendirilmemesinin gerektiğini belirten Pirelli, son kullanıcılarına (ıslak ve kuru zeminde) yol tutuş, suda kızaklama, yüksek hız performansı, kuru zeminde frenleme, aşınma ve karlı zeminde performansı gibi parametrelerin dikkate alınması gerektiğini son kullancılara hatırlatır.
AB LASTİK ETİKETLEME YÖNETMELİĞİ 122/2009 üç lastik performans özelliğine göre standart bilgiler sağlayacaktır.
Yönetmelik 2012 Haziran’dan sonra üretilecek ve 2012 Kasım’dan sonra AB’de satışta olacak lastiklerin, son kullanıcının satın almadan görebileceği bir etiket taşımasını zorunlu kılmaktadır(*).
Etiket, yeni lastik seçiminde son kullanıcılara yardımcı olmak için önemli bilgiler vermeyi amaçlar.
(*) Bu bilgi binek araç, hafif ticari ve ağır vasıta araçların lastikleri için geçerlidir.
Dönme direnci lastiğin dönüş yönünün tersine doğru olan kuvvettir.
Lastiklerin yakıt tüketimine etkisinin binek araçlarda 20%’ye ağır vasıtalarda %35’e kadar çıkabildiğini dikkate aldığımızda dönme direncinin önemini anlayabiliriz.
Nasıl çalıştığını anlayalım: Yüke bağlı olarak, lastik yere temas ettiği alan üzerindeki enerjiyi ısı olarak attırarak yıpranır. Yıpranma arttıkça, dönüş direnci ve buna bağlı olarak yakıt tüketimi ve CO2 salımı da artar.
AB lastik etiketi yönetmeliğinde, dönüş direnci endüstriel araçlar için A (en iyi)’dan F (en kötü)’ye, binek araçlar içinse A’dan G’ye derecelendirilir.
“C” ve “B” lastikleri arasındaki fark, binek araçlar için 2.5%-4.5%, kamyonlar için 5%-8% yakıt tasarrufu anlamına gelir. Binek araç için 0.1l/100km olarak da nitelendirilebilir.
Islakta yol tutuş lastiğin en önemli güvenlik özelliklerinden biridir. Islakta mükkemmel yol tutuş, yağmurlu havalarda, sürüşte daha kısa frenleme mesafesi demektir.
Güvenliğe ilişkin başka önemli parametreler de vardır, fakat ıslakta yol tutuş lastikleri karşılaştırmak için en önemli örnek seçilmiştir.
Her derece arasındaki fark, 80 KM/S’ten frenlemede, durma mesafesinde yaklaşık 3 ve 6 metre arasında artış veya düşüş demektir.
Trafik sesi aşağıdaki faktörler trafında belirlenene çevresel bir mesele:
TRAFİK YOĞUNLUĞU
ARAÇ TİPİ
SÜRÜŞ TARZI
LASTİK-YOL ETKİLEŞİMİ
Etikette belirtilen değer sürücünün aracın içinde duyduğu ses değil, akustik kirliliğe yol açan dış sestir.
Decibel(dB) cinsinden ifade edilir ve 3 kategoriye ayrılır:
1 SİYAH SES DALGASI: GELECEKTEKİ AVRUPA LİMİTİNDEN 3 DB DAHA AZ. 2 SİYAH SES DALGASI: GELECEKTEKİ AVRUPA LİMİTINE ŞİMDİDEN UYUMLU. 3 SİYAH SES DALGASI: ŞİMDİKİ AVRUPA LİMİTİNE UYGUN.
Daha fazla siyah çubuk daha gürültülü bir lastik demektir.
Binek (C1), Hafif Ticari (C2) ve Ağır Vasıta (C3) sınıfında olan araçlar bu yönetmelik kapsamındadır.
Aşağıdaki kategoirler kapsam dışındadır:
•Kaplanmış lastikler
•Profesyonel Off road lastikleri
•Yarış lastileri
•Çivili lastikler (çiviler kaplanmadan)
•Geçici kullanılan veya Yedek lastiker
•1 Ekim 1990’dan önce kaydedilmiş araçların ilk montaj lastikleri
•Hız limiti 80km/s’ten az olan lastikler
•Nominal jant çapı 254mm’yi geçmeyen ve 635mm’den yüksek olan lastikler
DD lastiğin dönüş yönünün tersine doğru olan kuvvettir.
Taşıdığı yüke bağlı olarak lastik temas alanı yol yüzeyi ile aşınmaya uğrar.
Bu aşınma aynı yuvarlanan bir topun ilk fırlatıldığındaki dönme hızına sahip olmaması gibi iç kayıba neden olmaktadır.
Lastik dönme direnci Kuvvet(Newton) veya Katsayı (RRC) olarak ifade edilebilir.
Dönme Direnci Katsayısı; Dönüş Direnci Kuvveti(N) bölü lastik yükü olarak tanımlanır. Katsayının avantajı farklı araçlar için tasarlanmış lastikler arası karşılaştımayı kolaylaştırmasıdır.
Araç motoru dönme direncine karşılık kuvvet sağlamak durumundadır.
Bunun için yakıt harcar ve aracın yakıt tüketimini artırır.
Genel bir kural olarak, Dönüş direncini 6% azaltmak yolcu araçlarının yakıt tüketimini 1% azaltır.
Başka faktörler de yakıt tüketimine neden olur:
Aerodinamikler, araç ağırlığı, motor cinsi, klima gibi yardımcı servisler, yol eğimi, kişisel sürüş tarzı, lastik basınç seviyesi, hızlanmalar ve genel trafik şartları.
Dönüş direncini etkileyen bir çok farklı lastik özelliği vardır. Dönüş direnci bazı parametreleri değiştirerek ayarlanabilir ama bunlardan bazıları ıslakta yol tutuş üzerinde negative etkide bulunabilir.
Eğer dönüş direnci limitleri çok düşürülürse, bu ıslak zeminde yol tutuşu olumsuz olarak etkileyebilir.
Islakta yol tutuş lastiklerin güvenlik performansıyla ilgilidir:
Lastiğin ıslak yolda frenleme kapasitesini yansıtır.
Güvenliğe ilişkin başka parametreler de (yol tutuş yeteneği, direksiyon kontrolü, ıslak ve kuru zeminlerde yüksek hızda yavaşlama kabiliyeti, suda kızaklama) vardır, ama ıslakta yol tutuş Avrupa’da en önemli örmek olarak seçilmiştir.
Limit, Avrupa pazarında kabul edilebilir minimum performans düzeyidir;
Derecelendirme, lastiğin tanımlanmış test koşullarında dönüş direnci, ıslakta frenleme ve dış ses seviyesi performans düzeyini verir.
Açıklanan derecelendirmelerin doğruluğunu incelemek ulusal pazar gözetim yetkililerinin sorumluluğundadır
Doğrulama prosedürü yönetmelikte Annex IV’de detaylandırılmıştır.
POR lastikler özellikle çok kötü koşullarda ve her arazide olağanüstü performans sağlıyorlar, bu onları yönetmeliğin sınır değerlerinin ve derecelendirme düzeylerinin dışında tutuyor.
Kaplamaların etiketlendirmesi için planlar var ama buna Komisyon’un değerlendirmesinden sonra karar verilecek. Komisyon bu değerlendirmenin sonuçlarını 2016 Mart ayında önce sunacaktır.
Yakıt tasarrufu hesap cetveli geliştirmek için çalışmalara başlayacak olan Avrupa Komisyonu,bu hesap cetvelini yakıt tasarrufunu hesaplamak ve lastikleri karşılaştırmak için ileride üreticilerin webistelerine koymayı planlamaktadır.
